Hoe koud is het zonder gas?

Schrik niet!

brrOnlangs heb ik eens geprobeerd uit te zoeken hoeveel aardgas we eigenlijk nog hebben in Nederland. Dat was schrikken! Rond 2020 keldert de winning in Slochteren als een malle. Op dit moment wordt de voorraad Nederlands aardgas geschat op  945 miljard m3. Met een productie van zo’n 80 miljard kuub per jaar kun je op je vingers natellen wanneer we uitgepraat zijn. Gaandeweg wordt het ook nog moeilijker het aardgas uit de grond te halen, wegens afnemende druk. Die afnemende druk veroorzaakt ook de aardbevingen in Groningen, leegpompen is dus sowieso geen optie.

Hoe kan dat nou, dat er niets gebeurt, terwijl een leek als ik uit kan vogelen dat het over 5 jaar wel zo’n beetje klaar is, nog los van de vraag of we willen dat Groningen blijft bestaan. Volgens minister Kamp kan de aardgasproductie niet naar beneden, omdat we dan met z’n allen in de kou zouden zitten. Inderdaad is sinds de jaren zestig 98% van de huishoudens in Nederland aangesloten op het gasnet. Maar zitten we dan wel in de kou? En als dat zo is, waarom is er dan geen nationaal noodplan? Waarom is er geen actieplan met maatregelen? En waar gaat al dat aardgas eigenlijk heen?

Van het aardgas dat in Nederland gebruikt wordt gaat zo’n 50% naar huishoudens, kantoren en winkels. Dat is mooi, want daar zijn we zelf bij betrokken en daar kunnen we dus zelf maatregelen treffen. Naar de industrie gaat 32%, 9 % naar de tuinbouw en 9% naar de chemische industrie (o.a. kunstmest, hé, da’s ook tuinbouw).

In de industrie, tuinbouw en in energiecentrales wordt gelukkig wel veel gebruik gemaakt van warmtekrachtkoppeling. Bij de verbranding  van aardgas voor warmte wordt dan ook elektriciteit gewonnen. Ongeveer 40% van de elektriciteit die in Nederland wordt geproduceerd komt uit zulke warmtekrachtkoppelinginstallaties. Ook in huis kun je (bij vervanging van je ketel) een kleine elektriciteitscentrale beginnen met een HRe-ketel, die kan datzelfde trucje en dat scheelt in je stroomverbruik.

 

Het gasverbruik in Nederland daalt al jaren. Tussen 2000 en 2010 zijn huishoudens 18% minder gaan verstoken en elektriciteit wordt voor een steeds kleiner deel opgewekt met gas (van 62% in 2010 naar 53% in 2013) dit komt doordat opwekking met kolen goedkoper is (en veel viezer). Toch wordt er pas sinds heel kort, als gevolg van de situatie in Groningen, ietsje minder gas gewonnen. Nederland produceert namelijk niet alleen voor de binnenlandse markt, maar ook voor de export. Dat er tegelijkertijd aardgas geïmporteerd wordt zal wel een keiharde economische logica zijn. De helft van het Nederlandse gas (40 miljard kuub) wordt geëxporteerd naar Duitsland, België, Frankrijk en Italië. Dat levert de staat inkomsten op, maar als een halve provincie verzakt, moet je je kosten en baten misschien toch nog eens opnieuw afwegen….

In tegenstelling tot sommige andere landen heeft Nederland zijn aardgasbaten nooit in een fonds gestort, maar altijd uitgegeven. Daar kun je over discussiëren, maar daar is nu niets meer aan te doen. Uit de opbrengsten van het gas, jaarlijks ruim 10 miljard euro, wordt onder andere ons sociale systeem betaald (25% van de aardgasbaten) en onze infrastructuur (15%).

 

Hoe dan wel?

solar villageAls je niet wil dat Groningen wegbeeft en niet wil dat iedereen in de kou zit, geef je eigenlijk zelf al aan waar de oplossing zit. Dan moet je dus plannen maken waarin het gebruik van aardgas uitgefaseerd wordt. Fijn voor Groningen en meteen een mooie kans om ons te houden aan de Europese afspraak. 40% Minder CO2 in 2020 ten opzichte van 1990 (al moet je gas dan natuurlijk niet door kolen vervangen!).

Ook moet in 2020 het aandeel duurzame energie in Europa 20% zijn. (20% gemiddeld voor de hele EU, Nederland hoeft maar 14% te halen, omdat we bij aanvang zo weinig duurzame energie produceerden. Dit wordt gecompenseerd door andere landen zoals Zweden dat in 2005 al op 40% zat en gaat voor 50% in 2020). Van de Nederlandse duurzame energie komt 40% van windmolens en een heel klein stukje uit zonne-energie en waterkracht. Gelukkig gebeurt er ook al veel. Zo blijft de hoeveelheid opgewekte zonne-energie zich al een paar jaar verdubbelen. Maar het mag allemaal natuurlijk nog wel een tandje sneller!

Tijd dus om de handen uit de mouwen te steken en de omslag te maken. Laten we alsjeblieft alle opties benutten: bouw de export af,  hergebruik de warmte van industrie en bedrijven voor stadsverwarming, gebruik aardwarmte, warmteopslag en biogas, zonne- en windenergie, waterkracht, isolatie en elektrisch vervoer. Verbied dat winkels hun deuren altijd open hebben. In New York krijgen winkeliers flinke boetes, niet alleen bij kou, maar in verband met de airco ook bij hitte. Als het daar kan, kan het hier ook. In Haarlem en Den Haag rijden bussen op aardgas (minder fijnstof dan diesel), vervang dat door biogas. En bouw die windmolenparken nou*.

 

Wat kunnen wij zelf doen?

Aangezien de helft van het gas in de bebouwde omgeving gebruikt wordt, hebben we heel wat mogelijkheden. Houd je gasgebruik in de hand, isoleer, doe onderzoek naar infraroodverwarming en zonnepanelen, introduceer op het werk een casual-warme-truien-graadje-kouder-vrijdag. Bemoei je ongegeneerd met het gebouw waar je werkt, de school van je kinderen, het onderkomen van je yogaclub. Trek in elke winkel (on-)opvallend de deur dicht en vraag waarom-ie in vredesnaam open staat. Eet biologische seizoensgroenten uit de volle grond. En daarnaast: steun elk initiatief om de situatie te veranderen. Er zijn zoveel mensen die zoveel mogelijkheden zien. Help ze, steun ze, denk mee, lobby, teken petities of probeer zelf iets van de grond te krijgen. Hoe sneller hoe beter. En vooral niet toegeven aan je NIMBY-gevoelens.

Je Wat? NIMBY, not in my backyard. Een veel voorkomend verschijnsel: we willen best plantenbakken in de straat (maar niet voor mijn huis, dan ik niet voor de deur parkeren) en vluchtelingen opvangen (maar niet in mijn buurt) en duurzame energie (maar geen molens in mijn uitzicht). We willen het allemaal, alleen niet in onze achtertuin. Maar ja, zonder horizonvervuiling zakt Groningen steeds verder weg en ligt je achtertuin straks (nog verder) onder de zeespiegel.

nimby Hein de Kort

Stoppen met de export van aardgas én grof investeren is een pittige combinatie. Als iemand een idee heeft hoe we dat nog eventjes oplossen, hoor ik het graag!

*Volgens de minister helpt dat het milieu niet, omdat de emissierechten dan elders in de wereld gebruikt zullen worden. Ik heb aangeboden wat rechten te kopen om ze van de markt te halen(ze kosten een schijntje), maar kreeg geen reactie.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>