Verandering van tijdperk

Verandering
We voelen allemaal wel aan dat we niet door kunnen Nederland Kantelt boekmet business as usual. En of we nou willen of niet, dat zal ook niet gebeuren! In het boek Verandering van tijdperk laat hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans zien dat we midden in een kantelperiode zitten. Het feit dat veel mensen een unheimisch gevoel hebben, wordt veroorzaakt door radicale veranderingen die in de lucht hangen.

De oude ordening wordt langzaam maar zeker vervangen door een nieuwe. Het nieuwe is onbekend en dat boezemt angst in. Jan Rotmans roept op juist de mogelijkheden te zien van de onvermijdelijke kanteling. Mogelijkheden om te experimenteren, te zoeken en te leren en om nieuwe wegen in te slaan.
De systemen zoals we ze kennen in bijvoorbeeld economie, gezondheidszorg, onderwijs en energievoorziening hebben hun langste tijd gehad. De mens is hierbinnen helemaal uit beeld verdwenen, er wordt alleen nog gesproken in termen van cliënten, klanten en productiefactoren, van efficiency en effectiviteit.

Vernieuwing
De huidige systemen ondersteunen ons niet meer en zijn aan een grondige herziening toe. En let wel, een kanteling gaat niet over aanpassingen binnen het huidige systeem, maar om radicale systeemvernieuwingen. De samenleving, de economie en de verdeling van de macht zullen onvermijdelijk veranderen. Dat kost tijd en mensen die vast willen houden aan de quote veranderingbestaande orde zullen zich hevig verzetten, maar wie te lang vasthoudt aan het oude zal volgens de auteur de boot naar de nieuwe orde missen. Vernieuwing wordt soms met hand en tand bestreden:…..
De auteur geeft veel voorbeelden van bewegingen van onderop: radicale vernieuwingen in het onderwijs, de mogelijkheid van een wereld zonder zorgverzekeraars, de oprichting van buurtzorgteams (mensgericht, met vertrouwen, aandacht, passie en bezieling), de Energiewende in Duitsland en de exponentiële groei van duurzame energie, kredietunies, broodfondsen, tijdbanken en crowdfunding.
Op alle gebieden zal het systeem veranderen van vertikaal geordend, centraal aangestuurd en top down, naar horizontaal geordend, decentraal en bottom-up. Binnen de vier domeinen die hij bespreekt (onderwijs, zorg, energie & financiële sector) wijst hij op alle veelbelovende initiatieven die er al zijn van “friskijkers” en “dwarsdenkers”. Dát zijn de mensen die we nodig hebben voor de broodnodige omslag, mensen die buiten bestaande kaders en gebaande paden denken. Hij laat zien dat zij van onderop al bezig zijn met de veranderingen die ons te wachten staan.

Hoopvol
Het boek is, inclusief feiten en technische details, heel prettig leesbaar. Tussen de meer zakelijke delen van het boek vind je ervaringen van de auteur zelf en interviews met kantelaars op de verschillende gebieden.
Ik vind het een heel hoopvol boek. Je krijgt het gevoel dat oplossingen voor het grijpen liggen, dat alles nog kan (en dat past precies bij het idee achter deze site!). Je hoeft alleen maar mee te doen met dat waarvan je weet dat het eraan komt. Er zit zoveel in dat resoneert met ideeën in mijn hoofd, dat ik er ongetwijfeld nog op terugkom.

doehetzelfZoals de auteur zegt zegt: “Wij zijn het systeem, we moeten dus zelf transformeren. Samen kunnen we het verschil maken!”

 

 

Vanavond (22-2-15) of via uitzending gemist in VPRO’s Tegenlicht een portret van drie kantelaars.

Zie ook: www.nederlandkantelt.nl

Het boek Verandering van tijdperk: uitgeverij Æneas, ISBN 9789461040350, € 24,95

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>