Gewoon doén en vooral niet moeilijk doen

Vorige week besprak ik het boek van Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde. Zondag ging Tegenlicht meet upTegenlicht over Kantelen en afgelopen woensdag was De Groene Welvaart bij de Tegenlicht meet-up in Amsterdam die hieraan gewijd was. Ik was al helemaal blij geworden van de voorbeelden die in de uitzending voorbij kwamen, positieve mensen met mooie ideeën, en wilde er dus graag meer over horen. De zaal zat bommetjevol, er zijn kennelijk veel mensen die vinden dat Nederland anders kan of moet.

 

De avond begon met Rob van Hattum, maker van de uitzending. Hij gaf aan dat er de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor duurzaamheid is gekomen, dat het niet meer iets exotisch is. Toch vond hij het bijzonder dat de zaal zo vol zat, dat zoveel mensen gegrepen werden door de uitzending.

De voorbeelden die hij in de uitzending liet zien waren met opzet afkomstig uit heel verschillende lagen van de maatschappij, van klein schoonmaakbedrijf  tot projectontwikkelaar. Zo werd heel duidelijk dat de verandering van onderop overal zit, echt niet alleen bij de hoogopgeleide, Randstedelijke elite.

Na beelden uit de uitzending over schoonmaakcoöperatie Schoongewoon in Rotterdam, werd verder gesproken met Remmelt Schuuring, oprichter van die coöperatie. Wat een fantastische man!  Hij vind dat het gewoon niet klopt dat mensen aan de top het geld binnen halen, terwijl dat mogelijk gemaakt wordt door de mensen op de vloer. Zij doen het werk waarmee het geld verdiend wordt.  In de coöperatie die hij opzette zijn alle deelnemers mede-eigenaar, ze bepalen zelf hoe ze werken, hoeveel ze verdienen (allemaal evenveel) en wat er met de winst gebeurt. Remmelt is geen man van uitgebreide plannen, verdienmodellen en bedrijfsplannen, laat staan van “oei, mag dat wel, kan dat wel”. Hij zegt: “Je moet gewoon beginnen! Je moet het gewoon doen!”

Nadat hij in contact kwam met Joke van der Schoor, werkzaam in de zorg, is zij de coöperatie Hélpgewoon begonnen, die volgens hetzelfde principe werkt. Waar zij nu tegenaan loopt is dat zorgverzekeraars moeite hebben met het feit dat de coöperatie veel goedkoper kan werken dan andere zorgverleners. Tja, het is maar wat je een probleem noemt…

Remmelt noemde de belangrijkste aspecten van zijn manier van werken. Alles draait om vertrouwen, haal de factor angst uit het systeem en bouw dus niet alles vol met voorwaarden. Zet zo weinig mogelijk op papier, dat is alleen maar voer voor advocaten en voor  angst en wantrouwen. Blijf een beetje weg van gelddenken, dat moet niet je uitgangspunt zijn, het gaat altijd om levensgeluk. En als belangrijkste: begin gewoon. Mocht er toch ergens een beertje op de weg gesignaleerd worden, kun je altijd nog kijken hoe je dat aanpakt.

Na de pauze kwamen twee ambtenaren van de gemeente Amsterdam aan het woord. Jurgen Hogendoorn en Frank van Erkel (guerilla ambtenaar, die functie kende ik nog niet!), zij  verduidelijkten hoe je een gemeente laat kantelen. Benadrukt werd dat je moet zorgen dat mensen willen dat een organisatie verandert, moeten heeft in zo’n proces geen zin. En dat ook binnen een grote organisatie als de gemeente kritische massa van belang is, op een gegeven moment volgen degenen die meer tijd nodig hebben vanzelf.

Wat ik mooi vond was een veranderde kijk op participatie. In het verleden maakte de gemeente een plan en aan het eind van het traject mogen burgers dan ook nog even participeren. Maar nu is het de bedoeling om als gemeente in de gaten te hebben welke initiatieven vanuit de bevolking ontstaan en te kijken of je daar als gemeente in kunt participeren en faciliteren. Inderdaad een kanteling!

Naast alle verschillende meningen en inzichten is er volgens de twee heren een ding dat ons allen bindt: we willen allemaal de menselijke maat terug. Afgemeten aan het instemmend applaus hebben ze dat goed gezien.

Tot slot was er een Skype-verbinding met onderzoeker Joost Beunderman (Civic Systems Lab). Hij doet onderzoek naar de houdbaarheid van bottom-up initiatieven en naar de nieuwe werkelijkheid. Als je een initiatief hebt dat daar in past, hoort hij het graag.

Hij gaf aan dat je misschien wel geld nodig hebt, maar dat een grote preoccupatie met middelen je missie in de weg kan komen te staan. Op een vraag uit het publiek hoe je aan middelen komt in de aanloopfase van een project, kwam niet echt een duidelijk antwoord. Wel gaf hij aan dat je steeds de waarde van je project zichtbaar moet zien te maken en dat je kunt proberen gefinancierd te worden op basis van je sociale- of milieu-impact . (Dat lijkt me nog moeilijk hard te maken in de aanloopfase….)

meet up NL Kantelt

De sfeer was optimistisch en enthousiast. Dat ook een 15-jarige gewoon naar de microfoon loopt om te zeggen dat iedereen eigenlijk hetzelfde wil en dat je het gewoon moet doén, geeft wel aan hoe vertrouwd het voelde.  In de pauze en achteraf werden volop ideeën en visitekaartjes uitgewisseld en net als na de uitzending van zondag zat ik vol energie door al die mensen die gewoon beginnen en het gewoon doén.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>